مثلث پرهیاهوی آخرین زمستان قرن؛ گاز، برق، آلودگی
قطع ناگهانی برق در برخی شهرهای کشور از جمله زنجان و افزایش آلودگی هوای بسیاری از شهرهای بزرگ موجب شده توجه شهروندان بسیاری نسبت به موضوع ارتباط برق و گاز جلب شود.
با آنکه اوج مصرف برق در ایران ماههای گرم سال است ولی خاموشیهای نخستین ماه زمستان و آلودگی هوا علامت سوالهای بسیاری را برای شهروندان ایجاد کرده است.
از سوی دیگر دستگاههای استخراج رمزارز یا همان دستگاههای ماینر یکی دیگر از متهمان کسری برق در کشور است.
معادله گاز- برق
ارتباط میان گاز و برق یک معادله برای تامین انرژی در ایران است.
حدود ۸۰درصد از گاز کشور در بخشهای خانگی و صنعتی مصرف میشود و با آغاز روزهای سرد سال مصرف گاز در کشور به اوج خود میرسد و این اوجگیری با توجه به اینکه اغلب نیروگاههای تامین برق ایران گازی هستند تامین انرژی برق را در زمستان با چالش مواجه میکنند.
ایران کشوری با منابع غنی نفت و گاز است و همین منابع متاسفانه علیرغم ارزشمند بودن موجب بسیاری از کاستیها در کشور است، البته این کاستیها به سبب مدیریت ناآگاهانه ایجاد میشوند.
مصرف نادرست انرژی در ایران و نابودکردن منابع ارزشمند کشور در آینده ایران را با چالش انرژی روبروی خواهد کرد و پیشگیری از آن را نمیتوان به فردا موکول کرد.
حدود ۹۴ درصد از برق تولید شده کشور با استفاده از سوختهای فسیلی است که از این میزان حدود ۹۰ درصد آن گاز است، پس صرفهجویی در مصرف برق کاهش مصرف گاز خواهد بود.
هزینهای سرسامآور راهاندازی، نگهداری و بازسازی نیروگاههای فسیلی در کنار قیمت بسیار نازل برق در ایران صنعت برق کشور را با تهدید بزرگی روبرو کرده که باتوجه به فشارها و تحریمهای ناجوانمردانه این تهدید تبدیل به معضلی بزرگ برای کشور خواهد شد.
استفاده نادرست از منابع، خام فروشی و اتلاف بیهوده آن در بخشهایی که نمیتواند مولد و سازنده باشد این منابع را بهجای ارزش آفرینی تبدیل به ترمزهایی برای اقتصاد پیشرفت کشور تبدیل است.
برای مثال در ایران برای گرم کردن خانه حداقل ۳ بخاری گازی روشن میکنیم و در سال صدها متر مکعب گاز را صرف گرم کردن یک واحد خانه میکنیم درحالی که با همین مقدار گاز به راحتی میتوان به جای گرم کردن یک واحد، برق چندین واحد مسکونی را تولید و برای مصارف مختلف از جمله گرمایش استفاده نمود. مدلی که بسیاری از کشورهای پیشرفته از آن استفاده میکنند، حتی کشوری مانند روسیه که بزرگترین منابع گاز جهان را نیز دارا میباشد به جای لولهکشی گاز برای منازل آنرا تبدیل به برق کرده و برای شهروندان ارائه میکنند.
شوربختانه در ایران برای دورافتادهترین روستاها حتی در مناطق گرمسیر نیز مسیر لولهکشی گاز ایجاد کرده و این انرژی را تلف میکنیم در حالی که با هزینه بسیار پایینتر به راحتی میتوان بخشی از این گاز را تبدیل به برق کرده و به راحتی به مناطق مورد نظر انتقال دهیم و مقدار باقی را ذخیره یا صادر کنیم.
مثلت گاز، برق، آلودگی
آلودگی هوای برخی شهرهای کشور در چند هفته اخیر نیز تا حدودی به نحوه مصرف برق و گاز در کشور ارتباط دارد.
مصرف بیرویه برق با توجه به ارزان بودن آن مصرف گاز در نیروگاهها را نیز به حداکثر میرساند از همین روی در برخی روزهای سرد سال که شهروندان برای گرمایش از گاز شهری استفاده میکنند نیروگاهها برای تامین برق پایدار مجبور به استفاده از مازوت خواهند بود.
مصرف مازوت جای گاز در نیروگاهها به دلیل استفاده مشترکان خانگی در زمستان یکی از دلایل اصلی آلودگی هوای شهرهاست و این آلودگی رابطه مستقیم با مدیریت مصرف شهروندن دارد.
قیمت بسیار ارزان برق رغبتی در شهروندان برای کاهش مصرف ایجاد نمیکند و از سوی دیگر بسیاری از خانهها از نظر استانداردهای گرمایشی مشکل دارند و مصرف گاز نیز در ایران بسیار بالاتر از استاندارد است.
حال همین چند دلیل را در کنار هم قرار دهیم به راحتی میتوان متوجه شد که دلیل اصلی آلودگی هوا و بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور ارتباط مستقیم با نحوه مصرف انرژی توسط شهروندان ایرانی دارد.
گران کردن راهحل است؟
دولت هر سال میلیاردها دلار برای یارانه انرژی در ایران هزینه میکند و باتوجه به اینکه حداقل ۲۰درصد از این هزینهها به دلیل مصرف بیرویه و نادرست شهروندان نابود میشود به راحتی میتوان دریافت که ریشه بسیاری از مشکلات نیز مصرف نادرست ایرانیهاست.
قیمت هرکیلووات برق در ایران فقط ۱۰ درصد قیمت صادر شده به کشورهای همسایه بوده و با توجه به اهمیت برق برق در ایران تقریبا مجانی است و ایرانیها انگیزهای برای درست مصرف کردند نخواهند داشت. با کاهش هر میزان مصرف برق توسط شهروندان در کشور ما حدود ۱۰ برابر ارزآوری برای کشور خواهیم داشت و از نظر اقتصادی نیز درست مصرف کردن بسیار بااهمیت است.
حال اینکه آیا افزایش قیمت برق در کشور منجر به کاهش مصرف آن میشود یا نه موضوی است که مسوولان و کارشناسان باید بررسی کنند ولی تا حدود بسیاری میتواند پیشگیرانه باشد. وزارت نیرو امسال برای مشترکانی که مصرف برق خود را کاهش دهند مشوقهای بسیاری در نظر گرفته است که حتی شهروندان با رعایت آن تخفیف ۱۰۰ درصدی نیز دریافت میکنند.
چرا ماینر؟
همانگونه که اشاره شد قیمت برق در ایران بسیار ارزان است و همین ارزانی سبب شده عدهای با سواستفاده از ان سودهای کلانی به جیب بزنند.
سامانههای استخراج ارز مجازی یا همان ماینرهای معروف دستگاههایی هستند که با استفاده از اینترنت رمزارز استخراج میکنند. استخراج رمزازر نیاز به شبکه اینترنی پایدار با مصرف بالای برق دارد که ارزان بودن برق در ایران موجب شده بسیاری با وارد کردن این دستگاهها سودهای کلانی به جیب بزنند.
البته با شناساییهایی که انجام شد بسیاری از این استخراج کنندگان شناسایی شدند و برخی نیز موفق به اخذ مجوز شده و برق مصرفی آنها معادل برق صادراتی محاسبه و دریافت میشود ولی مصرف بالای این دستگاهها در روزهایی که کشور با بحران مصرف برق و گاز دست به گریبان بود مورد اعتراض بسیاری از مردم قرار گرفت.
کشف ماینرهای غیرمجاز در زنجان
مدیرعامل شرکت توزیع برق استان زنجان میگوید: درراستای پایش و مدیریت مصرف برق زمستان که بدنبال کمبود سوخت گاز نیروگاه های حرارتی کشور رخداده است ، سومین رزمایش سراسری شرکتهای توزیع برق کشور با محوریت جمعآوری دستگاههای استخراج رمزارزها اجراشد.
علیرضا علیزاده میافزاید: از ابتدای سال فعالیت ۱۸واحد استخراج کننده رمز ارز و ۲۷۲دستگاه ماینر در استان زنجان متوقف شده بود و در این رزمایش که با حضور ۴۰ اکیپ عملیاتی انجام شد ۱۶ سامانه استخراج کننده رمز ارز از مشترکان خانگی، صنعتی وکشاورزی کشف و تعداد ۴۰۴دستگاه ماینر دیگر جمع آوری شد.
وی اضافه کرد: مراکز استخراج رمز ارز غیرمجاز در واحدهای صنعتی، سوله های صنعتی، منازل، محوطه ها و سوله های کشاورزی، دامداری ها که به صورت غیر مجاز نسبت به استفاده از برق غیر مجاز برای استخراج رمز ارز اقدام میکنند شناسایی و همگی تعطیل و متوقف خواهند شد.
مهدی مرادی/
