هنر در خدمت تولید
دانشگاه آزاد اسلامی زنجان بر اساس نیازسنجیهای صورت گرفته با راهاندازی دانشکده هنر دانشجویان بسیاری را در رشتههای مختلف هنری جذب کرده و گام بزرگی در بومی سازی رشتههای هنری و فراهم آوردن امکان تحصیل دانشجویان در رشتههای پرطرفدار هنری برداشته است.
هماکنون در این دانشگاه دانشجویان بسیاری در رشتههایی چون گرافیک، نقاشی، طراحی لباس تربیت کرده و پذیرش دانشجو در رشته طراحی صنعتی را نیز از ترم گذشته آغاز نموده است.
طراحی صنعتی، در جهان امروز به عنوان یکی از رشتههای پرکاربرد در کشورهای پیشرفته شناخته میشود، این رشته پرطرفدار که ترکیبی از هنر طراحی آمیخته با صنعت و نوآوری است در دنیای امروز به عنوان مادر بسیاری از تولیدات و کارآفرینیها شناخته میشود.
چندی پیش وبینار تخصصی معرفی رشته طراحی صنعتی و سایر رشتههای دانشکده هنر دانشگاه آزاد اسلامی زنجان با حضور اساتید این دانشگاه و استاد یحیی رحمتی برگزار شد.
به گزارش ندای شهروند آنلاین، در این برنامه آنلاین، مدیر گروه هنر دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، با اشاره به پذیرش دانشجو در رشتههای مختلف هنری در این دانشگاه گفت: سیاست کلی دانشگاه آزاد اسلامی زنجان ارتقای رشتههای مهارتمحور و ایجاد فضای کارآفرینی در کنار آموزش است و راهاندازی رشته طراحی صنعتی در این دانشگاه بدون شک در آینده سبب پیشرفتهای بزرگی در علم و صنعت استان خواهد شد.
نسرین جعفری افزود: طراحی صنعتی با زندگی امروز بشر عجین شده به زبان سادهتر تمامی ابزار و لوازمی که پیرامون زندگی امروز ما قراردارد دستآورد یک طراح صنعتی است. گستردگی رشته طراحی صنعتی و همگونی آن با هنر جایگاه ویژهای برای این رشته ایجاد کرده و بر همین اساس و بررسیهای و نیازسنجیهای صورت گرفته و نیاز بازار و صنعت در استان به این رشته، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان طراحی صنعتی را به فهرست رشتههای این دانشگاه افزوده است.
جعفری، چشمانداز بازارکار این رشته را بسیار درخشان میداند و میافزاید: طراحی صنعتی در جهان به عنوان یک رشته پولساز شناخته میشود و ترکیب هنر و صنعت پتانسیل فعالیت بالایی دارد و فارغالتحصیلان این رشته بازار کار مناسبی خواهند داشت.
یحیی رحمتی، هنرمند نامآشنای زنجانی نیز با ابراز خرسندی از راهاندازی این رشته در دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، گفت: استان زنجان در حال برداشتن قدمهای نخست صنعتی شدن است و ایجاد این رشته در دانشگاه آزاد زنجان میتواند تاثیر بسیاری در سرعت بخشیده به فرآیند صنعتی شدن داشته باشد ولی در وهله نخست باید این رشته به مخاطبان و بهخصوص نسل جوان کاملا شناسانده شود و برگزاری این نشستهای تخصصی گام نخست آن است.
رحمتی که کارشناسی ارشد طراحی صنعتی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران را دارد پیرامون تحصیلاش در این رشته میگوید: ورود من به این رشته و تحصیل در رشته طراحی صنعتی تقریبا اتفاقی بود ولی این اتفاق در پیآمدها، تصمیمها و زندگی من بسیار تاثیرگذار بود و بسیاری از موفقیتهای خود در دوران مدیریت را متاثر از این رشته میدانم.
این دانشجوی دکتری پژوهش هنر پیرامون پیشینه این رشته تحصیلی نیز اینگونه عنوان کرد: از نظر تاریخی بسیاری بر این عقیده بودند که طراحی صنعتی همزمان با انقلاب صنعتی قرن ۱۷ و ۱۸ آغاز شده است در حالی که دیرینگی این رشته به قرون وسطی برمیگردد یعنی سدههایی که تولید به خدمت سرمایهداری درآمده و در آن دوران طراحی از تولید جدا شده میشود.
پیشینه طراحی صنعتی در ایران
یحیی رحمتی گفت: پیش از انقلاب صنعتی خلاقیتها بیشتر در حوزه تفکری، اعتقادی و آیینها بود ولی پس از انقلاب صنعتی طراحی، ایدهپردازی و خلاقیت در همه محصولات جریان گرفت.
در ایران هم همزمان با پیشرفت در نقاط دیگر جهان شاهد دگرگونیهایی در نوع زندگی بودیم برای مثال در دوره سلجوقیان که صنایع مختلف از جمله صنایع فلزی در دوران شکوفایی قرار داشت طراحی صنعتی را در تولیدات آندوره به راحتی مشاهده کرد. آرتیستیک بودن محصولات و استفاده از هنر برای کاربردی کردن محصول همان طراحی صنعتی است.
شناخت نیازهای بشر
رحمتی افزود: افزایش جمعیت و تولید انبوه محصولات کاربرد طراحی صنعتی و نیاز به آن را بسیار افزایش داده است. تطبیق نیازهای بشر و طراحی محصول برای آسایش انسانها و تولید انبوه آن نیاز به رشته را بیش از پیش نمایان میکند. طراحان صنعتی در واقع معمارانی هستند که فضا را با نیازهای بشر تطبیق داده و فضا را انسانیتر کرده و میتوانند نیازهای بشری را در استفاده از یک محصول به عنوان یک علم ارگونومی در نظر بگیرندو امروزه نیازهای بشر به اندازهای گسترده شده که هر آنچه به عنوان محصول کاربردی در پیرامون میبینیم نشات گرفته از موضوع و تخصصی به نام طراحی صنعتی است.
لوازم مختلف زندگی، مبلمان، مجموعه ظروفی و هر آنچه که استفاده میکنیم پایه و اساس آنها طراحی صنعتی است. برای مثال در حوزه تجهیزات پزشکی یک پنس یا قیچی ساده برای اینکه بدون خطا مورد استفاده قرارگیرد در طراحی صنعتی طراحی میشود در صورتی که بسیاری از مردم طراحی صنعتی را فقط در حوزه خودروسازی میپندارند در حالی که طراحی خودرو بخش کوچکی از این تخصص فراگیر است.
نجات صنعت مس با طراحی صنعتی
این کارشناس ارشد طراحی صنعتی اضافه کرد: حدود یک دهه پیش تعداد کارگاههایی که محصولات مسی در زنجان تولید میکردند کمتر از ۲۰ کارگاه بود ولی اکنون صدها کارگاه تولید محصولات مسی در زنجان فعال است. آنچه که صنعت قدیمی مس را نجات داد و باعث رونق دوباره این هنرصنعت شد طراحی صنعتی بود. در دهه ۶۰ مسگرها بیشتر دیگهای بزرگ تولید میکردند ولی با شناسایی نیاز روز و تطبیق آن با این صنعت اکنون دهها نوع محصول مسی در زنجان تولید و به سراسر کشور و خارج از کشور صادر میشود. زنجان در تولید صنایع دستی فلزی رتبه نخست کشور را دارد ولی نباید در باد این رتبه خوابید چراکه اگر محصولات با نیازهای روز تطبیق نیابند این رتبه از دست خواهد رفت و استانهای دیگر جایگزین ما خواهند شد و این وظیفه دانشجویان طراحی صنعتی است که نقش خود را در حوزه مس، ملیله، چاقو و سایر صنایع دستی ایفا و با افزایش تنوع محصولات سبب رونق اقتصادی استان شوند.
خودروی ملی
یحیی رحمتی گفت: عنوان خودروی ملی پیش از جنگ جهانی دوم توسط هیتلر مطرح شد. آلمانها تلاش میکردند ۷۰تا۷۵ درصد مردم این کشور با میانگین درآمد سهماهه خود بتوانند قدرت خرید خودرو داشته باشند و این خودرو با توانایی جاگیری جمعیت یک خانواده و همچنین توانایی حمل بار خانواده در یک مسافرت بتواند مسافتی بالایی را با سوخت کمتر طی کند و ایده ساخت خودروی ملی در واقع از آنجا نشات گرفته است.
طراحان صنعتی براساس خواستهها یا دادهها برای طراحی محصول اقدام میکنند. طراحی صنعتی به معنای خوب نقاشی کردن نیست بلکه طراحان صنعتی باید مطالعات اجتماعی، جامعه شناسی داشته و گروههای استفادهکننده را به خوبی بشناسد تا بتواند محصول مناسبی طراحی کند. برای مثال در کشور چین رنگ سفید نشانه عزاداری است و طراحان صنعتی چین برای محصولاتی که در این کشور استفاده میشوند این نکته را بسیار مورد توجه قرار میدهند پس نتیجه میگیریم طراحان صنعتی حتی باید ریزترین نکات و اعتقادات مذهبی را نیز در طراحی صنعتی در نظر داشته باشند و از کنار این نکات ریز هم به راحتی گذر نکنند.
سواد بصری پایین ایرانیها
این هنرمند زنجانی افزود: شوربختانه در کشور ما عموم مردم از سواد بصری بالایی برخوردار نیستند. جایگاه هنر، نقاشی و گرافیک در جامعه ما مناسب نیست. برای مثال در کشورهای پیشرفته علایم رانندگی با رنگ و تصویر و شکل برای مخاطبان قابل درک است ولی ما هنوز هم از نوشته برای علایم مختلف استفاده میکنیم و دلیل اصلی آن سواد بصری پایین جامعه ماست.
سواد پایین گرافیک و طراحی را در جایجای جامعه میتوان دید. بستهبندی محصولات در ایران در بسیاری از موارد مناسب و کاربردی و متناسب با آن محصول نیست. تربیت نقاش خوب، گرافیست خوب و طراح صنعتی خوب میتواند موجب شادابی محیط پیرامون ما شود.
ما گذشته بسیار غنی داریم، ایتن(Eaton) ابداع کننده چرخه رنگهاست در حالی که مولانا ۷۰۰ سال پیش در مثنوی با زبان شعر در این باره سخن گفته است ولی ما از این پیشینه غنی هیچگاه به خوبی بهره نبردهایم.
تقریبا همه علوم در حال تبدیل شدن به ماشین و مکانیزاسیون هستند ولی هنر حاصل احساس انسانهاست و وجه تمایز ماشین و انسان همین درک احساس است. هنر زبان مشترک انسانهاست و باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.



