گزارشی از وضعیت پخت و عرضه نان در استان زنجان نانخور و نانوا هر دو، ناراضی
– چه گندم های زرد قشنگی! این ها را چه کسی
کاشته است؟
– دهقان،دهقانی که دوست ماست.
– چه آرد سفید نرمی!این آرد از چه درست شده است؟
– از گندم.
– گندم را چه کسی آرد کرده است؟
– آسیابان،همان آسیابان که دوست ماست.
– این نان گرم خوشمزه را چه کسی پخته است ؟
– نانوا، همان نانوایی که دوست ماست.
در این روزها که همه درگیر زرق و برق زندگی هستند دیگر نانوا مهربانی سابق را ندارد و شاید بچههای ابتدایی دیگر با نوشتن مشق شب از روی درس «دوستانِما» معنای مهربانی نانوا را درک نکنند چرا که او نیز در پی آن است تا نان را به نرخ روز بفروشد. و تنها نان است که برایش مهم است ، نه نگاه کودکی که در نانوایی در پی محبت نانواست و برکت را با خود به همراه دارد.
چند ماهی است که از افزایش قیمت نان میگذرد در حالی که کمتر نانوایی را میتوان یافت که نان را طبق قیمت مصوب عرضه کند. گران فروشی، کم فروشی و بیکیفیتی را نیز اضافه کنید به نانی که قوت غالب مردم است. تلخی قصه این است که برخی افراد حتی در تامین آن دچار سختی هستند و نان را نسیه میخرند.
واقعیت این است که بحث نان فراتر از موضوع اقتصادی است. در واقع در شرایط فعلی مردم علاوه بر اینکه با تغییر ناگهانی قیمتها مواجه هستند نباید در نیازهای روزانه و ضروری نیز با این تغییرات روبرو شوند و باید راهکار مناسبی برای ایجاد آرامش در بازار نان به کار گرفته شود.
بسیاری از نانواییها به طور خود سرانه قیمت نان را بالاتر از نرخ مصوب عرضه میکنند و ادعای نانوایان برای افزایش قیمت خود سرانه نان این است که، حق بیمه و خمیر مایه گران شده و دیگر با قیمت قبلی پخت نان برای آنها صرف ندارد.
به گفته یکی از مشتریان، افزایش قیمت نان بدون هیچ تغییری در کیفیت یا اندازه نان صورت میگیرد وگاها با افزودن اندکی کنجد به نان بربری ۵۰۰تومان گرانتر میفروشند.
این شهروند عدم نظارت و رهاشدگی را دلیل این امر میداند و میافزاید: متاسفانه هیچ نظارتی از سوی سازمان بازرسی را شاهد نیستیم. طی تماس های تلفنی که با ۱۲۴ داشتم رسیدگی صورت نگرفته و اعلام میکنند میزان شکایات بالاست و این امکان برای بازرسان وجود ندارد که به همه موارد رسیدگی کنند.
رحمت که سالهاست به شغل خبازی مشغول است با عنوان این مطلب که طی چندین سال در هیچ دورهای به این اندازه قیمتها نوسان نداشته افزود: چند ماه اخیر که قیمت تمام اقلام افزایش چشمگیری داشته، شاهد هجوم هزینههای قابل توجهی هستیم که به نانواییها تحمیل می شود از جمله دستمزد کارگر، آب، برق، بیمه و…، در حالی که قیمت نان کمترین افزایش را داشته و باید قیمت نان هم اندازه تورم بالا میرفت که متاسفانه بیتوجهی مسوولان به مشکلات نانواها منجر به قیمتگذاری خود سرانه نانوایان شده است.
پس از بررسی و سر زدن به چند نانوایی در سطح شهر تنها نان بربری خوشپخت در اندازه استاندارد را در کوچه کریمی(سعدی شمالی) پیدا کردیم نانوایی که مشتریان، منصف بودن او را نیز مثال زدنی میدانند و میگویند: با وجودی که در نزدیکی خانهشان نان بربری پخت میشود ولی به خاطر اخلاق و انصاف این نانوا ترجیح میدهند چند کیلومتر را طی کنند و نانی را بخورند که طعم زندگی میدهد. آری، او بنای کارش را بر درستی نهاده تا روزی حلال را به خانه برد، هرچند او هم با مشکلات فراوانی دست به گریبان است ولی اعتقاد دارد روی خوش وروزی حلال باید سر لوحه کارش قرار گیرد تا درآمدش برکت پیدا کند.
به نانوایی دیگری سر میزنم و باز قیمت گران نان ناراحتم میکند، اعتراض میکنم، نانوا جوابش این است هیچ کس تا به حال معترض نبوده قیمت همین است نمی خواهید به سلامت. کمی مکث میکنم و متاسف به حال این مردم که دیگر حتی نمیتوانند به نانوا هم برای نان و کیفیت آن اعتراض کنند. البته تنها نان نیست که باید معترض باشند، گوشت، لبنیات، حبوبات و…، حال نخریدن را جایگزین اعتراض میکنم.
اقدامات نانوایان توجیهپذیر است!
رییس اتحادیه صنف نانوایان با بیان این مطلب که در خصوص آرد و نان در زنجان هیچ مشکلی وجود ندارد میگوید: مردم از بابت آرد نباید هیچ نگرانی داشته باشند چرا که آرد به اندازه کافی و به میزان یک سال ذخیره شده است.
کمال الماسی، از وجود ۷۵۰ واحد نانوایی در سطح شهر زنجان خبر داد و افزود: در خصوص آمار تخلفات ماه گذشته پنج واحد نانوایی سهمیه آردشان قطع و۶۰ واحد دیگر جریمه شدند ودر زمینه کمفروشی و گرانفروشی نیز پرونده تشکیل وبرای رسیدگی به تعزیرات فرستاده شده است.
وی ادامه داد: افزایش نرخ نان به بهانه افزودنیهایی مانند کنجد شرایطی دارد که در صورت در خواست مشتری و اضافه کردن ۱۰گرم کنجد ۵۰۰تومان به بهای نان افزوده میشود در غیر اینصورت هیچ اجباری به اضافه کردن کنجد به نان وجود ندارد. در برخی نانوایی ها نیز به خاطر نبود پول خرد مجبور به چنین اقدامی میشوند که توجیه پذیر است.
زنجان شاگرد اول نان ایران
وی با بیان اینکه بررسی و نظارت در زمینه کیفیت با مشاهده انجام نمیشود و باید در آزمایشگاهها رصد شود افزود: هر ۳ ماه یکبار نانها کیفیت سنجی میشود و بخشهایی از مشکلات مربوط به نان دست نانوا نیست بلکه به کیفیت آرد و خمیر مایه بستگی دارد، در صورتی که کمیت در دست نانوا بوده که آن هم مشخص است بنابراین در خصوص نان هیچ مشکل کیفیتی نداریم ودر حال حاضر هم از لحاظ کیفیت نان، زنجان رتبه اول را دربین۳۱ استان دارد.
رییس اتحادیه نانوایان زنجان گفت: مردم نیز به عنوان مطالبهگر میتوانند نقش مهمی در کاهش تخلفات ایفا کنند و نیاز است به ما کمک کرده و در صورت مشاهده تخلف با شماره تلفن ۱۲۴ تماس گرفته و گزارش دهند.
سهمیه آرد متخلفان قطع میشود
محمد قربانلو مسوول روابط عمومی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان زنجان درپاسخ به فروش آرد نانوایی های دولتی در بازار آزاد عنوان کرد: درصورتی که دولت یارانه آرد را پرداخت می کند نباید این بخش مورد سو استفاده قرار گیرد بنابراین درکارگروه آرد و نان استان مصوب شد میزان مصرف آرد نانواییها به صورت لحظهای و ساعتی رصد شود تا با اجرایی شدن این سیاست دیگر شاهد چنین تخلفاتی از سوی نانوایی ها نباشیم ودر صورت تکرار تخلف سهمیه آردشان قطع و نانوایی آنان پلمپ می شود.
محمد قربانلو بیشترین شکایات را مربوط به کمیت و وزن چانهها دانست و افزود: در تمام نانواییها میزان وزن چانه در قالب دستورالعمل توسط اداره غله به نانواییها اعلام شده با این وجود در گزارشات و مراجعات حضوری بیشترین تخلفات شامل وزن چانهها و اندازه نان است که سعی داریم به حداقل برسانیم.
وی گفت: در حال حاضر ۱۱۶ تیم بازرسی برای رعایت دستورالعمل تشدید مبارزه با بیماری کرونا که تعطیلی گروههای دو، سه و چهار تشکیل شده و در واحدهای صنفی نقاط مختلف شهر بازرسی را انجام میدهند و در صورت عدم رعایت و باز بودن پلمپ میشود.
فعالیت یک هزار و ۶۰۳ نانوایی در استان زنجان
مدیرعامل شرکت غله و خدمات بازرگانی زنجان با بیان اینکه یک هزار و ۶۰۳ نانوایی در استان زنجان فعالیت میکنند، میگوید: از این تعداد یک هزار و ۷۹ واحد نانوایی نیمه یارانهای و ۵۲۴ واحد نانوایی یارانه دار است و میانگین سرانه آرد استان زنجان ۱۰.۴ درصد است.
محمد ایزدی ادامه میدهد: ۲۰ واحد نانوایی در شهر زنجان با همکاری فرمانداری زنجان که کیفیت پخت نان آنها خوب است شناسایی شده و از ۲۵ آذرماه با نصب بنرهایی این نانواییها دو شیفته خواهند شد و تا هشت شب فعالیت خواهند کرد.
وی میگوید: با بیان اینکه شلوغی نانواییها به علت بیماری کرونا و کیفیت پخت خوب نانوایی در استان است و بر عکس برخی از نانواییها در استان به کیفیت نان توجهی نمیکنند که این نانواییها تعدیل خواهند شد.
ایزدی با بیان اینکه با همکاری سازمان صنعت و معدن نانواییهایی که به کیفیت نان توجه میکنند به سهمیه آرد آنها اضافه خواهد شد، میگوید: واحدهای نانوایی که در پخت نان خوب و با کیفیت تلاش میکنند بر اساس رتبه بندی سهمیه آرد آنها افزایش خواهد یافت.
مدیرعامل شرکت غله و خدمات بازرگانی زنجان، ادامه میدهد: طی شش ماه دوم سالجاری ۶۰۰ تن آرد به نانواییها در زنجان تحویل داده شده و روستاهای صعب العبور هم در اولویت بوده است و طی یک ماه گذشته به ۲۱۰ روستای صعب العبور در استان آرد تحویل داده شده است.
ایزدی، میگوید: سهمیه آرد در نانواییها کم نشده است و توزیع آرد در روستاهای فاقد نانوایی انجام شده است و ۲۷ نانوایی که واحدهای نانوایی خوبی هستند سهمیه آرد آنها افزایش یافته است.
پرونده نانواییهای متخلف در زنجان امنیتی میشود
استاندار زنجان نیز در چهارم آبان ماه در ستاد تنظیم بازار با انتقاد از رفتار غیراخلاقی و سودجویانه برخی نانواییهای استان زنجان در زمینه التهاب آفرینی در جامعه و امتناع از پخت نان به بهانه نبود آرد، عنوان کرده بود: مسئولان ذیربط استانی طی ۴۸ ساعت نیاز آرد نانواییها را احصا، در صورت مشکلات احتمالی، آرد مورد نیاز نانواییها تأمین و سوءاستفادهکنندگان را شناسایی و به نهادهای امنیتی معرفی کنند.
فتح الله حقیقی با تاکید بر اینکه هر نانوایی که به شایعه دست میزند باید شناسایی شود، ادامه داده است: دولت با سوبسید آرد را در اختیار نانواها قرار میدهد تا تبدیل به نان شده و در سفره مردم قرار گیرد نه اینکه فروخته شود. مسئولان باید سوءاستفادهکنندگان را شناسایی و اسامی را در اختیار نهادهای امنیتی قرار دهند.
وی با بیان اینکه شرایط موجود در بازار و شرایط خاص کشور به دلیل بیماری کرونا رفع خواهد شد، اضافه کرده: این شرایط چند روز دیگر تمام میشود و ما اجازه سواستفاده را به کسی نمیدهیم و اگر کسی بخواهد از وضعیت حاکم سو استفاده کند به حتم با او برخورد میشود
درآمد ۱۰۰ میلیون دلاری صادرات آرد استان
رئیس اتاق بازرگانی زنجان نیز با بیان اینکه، صنعت آرد استان و فرصتهای پیش روی آن از محل ورود موقت و صادرات ذیل نقشه راه تجارت خارجی استان، ۱۰۰ میلیون دلار به درآمد صادراتی استان اضافه خواهد کرد، اظهار کرد: این اقدام هم موجب گردش مالی و هم ایجاد اشتغال در این بخش می شود.
یگانه فرد با بیان اینکه مصر، اندونزی و ترکیه به ترتیب کشورهای عمده وارد کننده گندم محسوب میشوند، اشاره ای به وضعیت آرد و گندم در ایران نیز داشت و گفت: طی ۲۸ سال اخیر و در اجرای قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی به طور میانگین سالانه حدود ۱۱ میلیون تن گندم در کشور تولید شده است.
وی با بیان اینکه قیمت خرید تضمینی سال گذشته زراعی گندم ۲۵۰۰ تومان برای هر کیلو بود، تصریح کرد: ارزش کل تولید زنجیره گندم آرد و نان در کشور ۶۰۰ هزار میلیارد است که از این میزان ۴۴۰ هزار میلیارد ریال سهم مردم و ۱۶۰ هزار میلیارد ریال یارانه ای است که دولت پرداخت میکند.
وی با بیان اینکه نمودار روند تولید، خرید تضمینی و واردات گندم، بیانگر این بوده که همواره با افزایش میزان خرید تضمینی گندم توسط دولت، واردات این محصول کاهش یافته و عمده نیاز داخلی به گندم از طریق تولیدات داخلی تامین شده است، اظهار کرد: در مقابل کاهش خرید تضمینی، واردات این محصول را افزایش داده است و در واقع تولید گندم در کشور مانند سایر کشورهای جهان وابسته به میزان خرید تضمینی این محصول توسط دولت و به طور کلی حمایت های دولتی بوده است.
رئیس اتاق بازرگانی زنجان با بیان اینکه در طول دهه اخیر تراز تجاری گندم ایران همواره منفی بوده است، خاطر نشان کرد: سال ۲۰۱۸ میزان واردات ۳۴ میلیون دلار و میزان صادرات ۹.۸ میلیون دلار بوده است که نشان دهنده تراز تجاری منفی ۲۵ میلیون دلاری بوده است، در این بین بیشترین تراز تجاری در دوره زمانی مذکور مربوط به سال ۲۰۱۵ با ۲.۴ میلیارد دلار بوده است.
یگانه فرد با بیان اینکه در حوزه تامین خارجی تا پایان اسفند ۱۳۹۸ حدود ۳.۷۸ میلیون تن گندم ارزش بالغ بر ۹۳۸ میلیون یورو از بازارهای جهانی خریداری شده است، افزود: تا پایان اسفند ۱۳۹۸ از مقدار کل حمل و جابجایی گندم، برنج و شکر خام در داخل کشور ۲۰ درصد آن مربوط به برنج و شکر خام و ۸۰ درصد آن مربوط به جابجایی و حمل گندم در داخل کشور بوده است.
وی با بیان اینکه بر اساس آخرین گزارشهای دریافتی تعداد ۱۰ شرکت حمل و نقل تا پایان سال گذشته بالغ بر ۴.۷۳ میلیون تن کالا شامل گندم، برنج و قند و شکر و آرد شهری در کشور را جابجا کرده اند، ابراز کرد: از این مقدار بالغ بر ۱.۷۳ میلیون تن مربوط به حمل درون استانی و بالغ بر ۳ میلیون تن مربوط به حمله برون استانی بوده است.
رئیس اتاق بازرگانی زنجان با اشاره به اینکه موقعیت استراتژیک ایران در منطقه، مرز آبی با کشوری چون روسیه برای واردات گندم و مرز زمینی با کشورهای افغانستان و عراق به عنوان بزرگترین واردکنندگان آرد از پتانسیلهای ویژه است که میتوان از آن استفاده کرد، بیان کرد: همچنین فرصت دیگر فرصت ظرفیت خالی صنایع آرد کشور می باشد که حدود ۶۰ درصد ظرفیت تولید خالی است.
وی با بیان اینکه کارخانجات فعال در کشور با ظرفیت اسمی ۲۷ میلیون تن در سال و ۴۰ درصد ظرفیت فعال در حال حاضر فعالیت دارند، تصریح کرد: میزان تولید گندم استان زنجان ۴۳۰ هزار تن عنوان می باشد و در حال حاضر ظرفیت سیلوهای زنجان برای ذخیره سازی ۶۵۷ هزار تن می باشد.
رئیس اتاق بازرگانی زنجان مصرف سالانه گندم استان را ۱۵۰ هزار تن و ظرفیت صنایع آرد استان را روزانه حدود ۲ هزار تن اعلام داشت و افزود: این صنایع در حال حاضر با ۳۰ درصد ظرفیت فعالیت می نمایند.
یگانه فرد ادامه داد: متوسط قیمت آرد وارداتی به سوریه و عراق از کشورهای مختلف ۳۰۰ دلار در هر تن است و با توجه به ظرفیت خالی ۷۰ درصدی، در صورتی که از محل واردات موقت گندم ظرفیت خالی صنایع آرد استان تامین و تبدیل به آرد برای صادرات به کشورهای عراق و سوریه گردد، می تواند حدود ۱۰۰ میلیون دلار درآمد ارزی برای استان ایجاد کند.
وی با بیان اینکه فعال نمودن ظرفیت خالی صنعت آرد استان تاثیر بسزایی در ایجاد ارزش افزوده بخش حمل و نقل و همچنین افزایش میزان اشتغال مستقیم و غیر مستقیم دارد، گفت: در مصوبه ستاد تنظیم بازار ملی به تاریخ ۲۱ مرداد ۱۳۹۹ و در بند ۹ آن ابلاغ شده که تامین گندم مصرف کارخانجات جدید تاسیس و نیز کارخانجاتی که کمتر از ظرفیت اسمی خود مشغول به فعالیت میباشند، از محل ورود موقت و تبدیل آن به آرد صادراتی پیشبینی لازم در ضوابط مربوطه توسط دفتر مقررات واردات و صادرات انجام و اجرایی گردد.
رئیس اتاق بازرگانی زنجان با بیان اینکه کشورهای اولویت دار جهت ورود موقت گندم عبارتند از قزاقستان، پاکستان، روسیه و اوکراین، تصریح کرد: برخی از مشکلات همچنان محدودیت گمرک در توقف گندم ورود موقت در استان جهت تولید آرد و محدودیت در صادرات سبوس، ممنوعیت تاسیس واحد جدید تولید آرد و محدودیت ها و مشکلات احتمالی از ناحیه اختلاط گندمهای وارداتی با داخلی و احتمالاً صادرات مازاد بر واردات موقت گندم از جمله مشکلات در این بخش است.
