نگاهی به پیرامون جشنواره پانتومیم در زنجان؛ حاشیهنگاری بر جشنواره پانتومیم
۱- فرصت یا رفع تکلیف
تولید، توزیع و مصرف هنر در عصر کنونی علاوه بر ماهیت ذاتی خود تبدیل به دستآوردی تجاری و اجتماعی نیز شده است. با گزاره پیشین جشنوارهها و رویدادهای رقابتی در هنر امروز جایگاه ویژهای دارد.
برگزاری رقابتهای ورزشی، هنری و فرهنگی در جهان مدرن به عنوان یک موقعیت سرمایهگذاری شناخته میشود و کشورهای مختلف برای به دست آوردن میزبانی رویدادها اعتبار مالی بسیاری را در نظر میگیرند تا با برخورداری از میزبانی از جنبههای دیگر آن نیز بهرهمند شوند.
جشنواره پانتومیم زنجان در گسترهای فراملی در سالهای اخیر موجب شده تا این شهر به عنوان یکی از خاستگاههای این هنر در کشور شناخته شود. دستآوردی که باید بیش از پیش مورد توجه همه مسوولان ارشد استان قرار گیرد تا از این پتانسیل به عنوان یک ظرفیت در ابعاد مختلف بهرهبرداری شود.
برگزاری این رویداد در زنجان علاوه بر سنجه میزان فعالیتهای گروههای مختلف هنری میتواند جایگاهی مناسب برای ارائه و شناساندن فرهنگ و زیستبوم استان به عنوان یکی از ابزارهای اقتصادگردشگری باشد. فرصتی که در کشورهای پیشرفته از لحظهلحظه آن بیشترین بهره را میگیرند ولی شوربختانه مسوولان استانی در مواجه با این پدیده دستوپا گمکرده فقط نظارگر بوده و احساس میشود مدیران ارشد به جای مشارکت و همافزایی، صرفا برای رفعتکلیف در این همآورد حضور پیدا میکنند.
۲- شکل، فرم، محتوا
اینکه چه میزان از آثار اجرا شده در این جشنواره پیرامون موضوعات بومی یا ملی است باید بررسی و آسیبسنجی شود ولی در سالهای آینده میتوان با اندک تغییرات قالبی، فرهنگ و نمایشهای بومی را حتی بهصورت یک بخش جنبی در این جشنواره آزمود. بیشک آزمودن و گنجاندن این بخش در جشنواره پانتومیم زنجان میتواند علاوه بر معرفی فرهنگ مردمان این جغرافیا در حفظ و پاسداری از آن نیز تاثیرگذار باشد.
به عنوان یک بیننده غیرتخصصی نمایشهای بیکلام، به راحتی تاثیر فرهنگ غیرایرانی در نمایشهای ایرانی در طراحی صحنه، موسیقی و حتی محتوای برخی از اجراهای جشنواره پانتومیم زنجان به چشم میخورد. برخی از این آثار در باتلاق کلیشه و تکرار در فرم و ساختار غرق شده بودند، آنهم به سبب اینکه نمایش بیکلام یا همان پانتومیم در همان چارچوبهای پیشین مانده به عبارتی بهروزرسانی نشده است.
۳- زیرساخت
استان زنجان علاوه بر برخورداری از موقعیت مناسب جغرافیایی و داشتههای متنوع طبیعی، تاریخی و هنری میتواند به عنوان یکی از قطبهای برگزاری رویدادهای مختلف در سطح کشور شناخته شود.
عمده مشکل استان زنجان برای برگزاری گستردهتر رویدادهای مختلف، عدم برخورداری از زیرساختهای مناسب عمرانی و رفاهی است. در اینکه به جز پایتخت و شهرهای بزرگی چون مشهد یا اصفهان (آنهم به صورت حداقلی) استانهای دیگر کشور از زیرساختهای مناسبی برخوردار نیستند شکی نیست ولی برگزاری اینچنین جشنوارههایی میتواند راهی برای جذب اعتبارات دولتی بیشتر برای بالابردن سرانه فرهنگی و هنری استان باشد.
اجراهای محدود به ۲سالن کوچک فرهنگسرای امام خمینی(ره) با کمبودهایی چون، تردد و پارک خودروها، سالن انتظار و حتی بوفه مناسب و متناسب در کنار هم وضعیت نابهسامان زیرساختهای فرهنگی و هنری در زنجان را فریاد میزنند.
نور، تهویه نامناسب، تجهیزات و حتی یک سن اجرا با اندازهای استاندارد سادهترین و پیشپا افتادهترین مشخصات یک سالن مناسب نمایش است که متاسفانه همهساله این کاستیها در هیاهوی برگزاری جشنوارهها و استقبال هنردوستان زنجانی گم میشوند.
ساخت سالن تخصصی نمایش زنجان که کمکم کلنگزنی آن در آستانه ورود به دومین دهه است زیر تلی از خاک فراموشی مدفون شده وحتی در سفر ریاست جمهوری نیز برای تکاندن این خاک از روی آن، اندک اعتباری تعلق نگرفت…
//مهدی مرادی//
